Redactie
Redactie Tuin 5 jun 2021

Egels in Nederland hebben het moeilijk (en zo kun jij ze helpen)

Schrik niet als je dezer dagen plotseling een hoop gesnuif of geblaas in je tuin hoort; het is paartijd voor de egels, wat met nogal wat lawaai gepaard gaat. Nog even en we kunnen weer baby-egeltjes verwachten. Corry en Dré Scheeres, al meer dan twintig jaar de toegewijde eigenaren van de Stichting Egelopvang Roosendaal, zagen afgelopen jaren opvallend veel jonge egeltjes binnenkomen.

Nieuw-Zeeland start deze zomer een campagne om egels op bepaalde plekken in het land radicaal te elimineren, zo viel laatst op in het nieuws. De reden? Ze zijn een gevaar voor de lokale hagedissen en zeldzame sprinkhanen en ze eten bepaalde vogeleieren.

Terwijl de egel in Nieuw-Zeeland te goed floreert, heeft het beestje het in Nederland juist moeilijk, weten Corry en Dré Scheeres van de Stichting Egelopvang Roosendaal. „Het aantal egels in de Nederlandse natuur gaat achteruit. Het komt nog maar zelden voor dat hij vier jaar wordt, de leeftijd die egels normaliter moeten kunnen bereiken”, vertelt Dré Scheeres.

Opvang

De paartijd is net begonnen, maar bij de opvang zien ze de eerste te vroeg geboren egels al binnenkomen. Vooral in het najaar zullen zij weer alle zeilen bij moeten zetten om een groot aantal jonkies op te vangen.

„De afgelopen jaren zagen we opvallend veel baby-egels doordat ze de laatste jaren hun tweede nestje later dan normaal krijgen, het gevolg van zachtere zomers. Het eerste nestje is altijd in juni, maar het tweede nestje verschuift van augustus naar september. Ook zien we vaker dat ze drie nestjes per jaar krijgen. Dat derde nestje komt dan in oktober.

„Doordat ze later worden geboren, hebben de kleintjes minder te eten en korter de tijd om groot te worden voordat de winter begint. Dus moeten ze vaker bij ons overwinteren”, legt Scheeres uit.

Ook stadsuitbreiding en de aanleg van wegen zetten de leefomgeving van de dieren onder druk. Zo zijn land- en tuinbouwgif en water- en bodemverontreiniging de grote oorzaken van egelziekte en -sterfte.

De verkeersdrukte eist eveneens veel slachtoffers, daarom staat de egel op de lijst van beschermde dieren in de Natuurbeschermingswet. „Het is verboden een egel te verstoren, te doden of mee naar huis te nemen. De mens is zijn grote vijand”, weet Scheeres.

De egel heeft meer dan 6000 stekels die tegen gevaar beschermen. Bij dreiging rolt het dier zich op. ’s Nachts is het diertje heel actief. Hoewel ze niet de snelste zijn, kunnen ze toch veel kilometers afleggen, op zoek naar eten.

Foute boel

Zie je overdag een egel bezig, dan is dat eigenlijk bijna altijd foute boel, vertelt Scheeres. „Met zijn kleine kraaloogjes ziet hij overdag bijna niks. Zie je er eentje scharrelen, dan is de kans groot dat hij ziek of zwak is en hulp nodig heeft.”

De kans bestaat dat het beestje dan in de achtertuin van Corry en Dré terechtkomt. In diverse schuurtjes is ruimte voor 37 egels die (tijdelijk) niet meer in de natuur kunnen leven. „Bijvoorbeeld te vroeg geboren egels, beestjes met parasieten, maar ook diertjes die ergens in een net in een tuin vastzaten.”

Dan is er ook nog de egelziekte. Scheeres: „Vorig jaar stak hier in de omgeving onder mannetjesegels een mysterieuze ziekte de kop op die we nu ook weer zien. Samen met onderzoekscentrum DWHC proberen we de oorzaak te achterhalen. Mogelijk is de ziekte uit België afkomstig. Daar is het in elk geval voor het eerst ontdekt.”

Gelukkig helpt een antibioticum. De zieke en zwakke beestjes worden een tijdje door het stel en zijn vrijwilligers verzorgd. Vervolgens worden ze weer in de natuur vrijgelaten.

Waarom je je robotmaaier ‘s nachts uit moet zetten (red de baby-egels!)

Zo help je de egels

  • Maak een trapje in je vijver of zwembad. Egels zijn goede zwemmers, maar kunnen niet goed tegen steile kanten opklimmen.
  • In een egelhuis in de tuin kan een beestje slapen of overwinteren.
  • Het is goed om compost- of bladerhopen in de tuin te laten liggen voor een overwinteringsplaats.
  • Gebruik geen gif voor slakken of muizen in je tuin.
  • Laat een nest met jonge egels met rust. De moeder komt pas terug als je weg bent. Als je zeker weet dat het nest verlaten is, kun je helpen.
  • Verplaats de egel niet, want vrouwtjes kunnen jongen hebben. Je mag het beestje alleen van straat halen als er een kans is dat deze wordt aangereden.

Dit artikel werd geschreven voor Isa de Laat en verscheen eerder op Telegraaf.

Download Roomed's schoonmaakguide en krijg jouw keuken écht schoon

Meld je aan voor de mailing en ontvang 'm gratis in je inbox!

Reageer op artikel:
Egels in Nederland hebben het moeilijk (en zo kun jij ze helpen)
Sluiten